Manut rasa basannyane lengkara sajeroning basa Bali kepah
dados nem-nem, inggih punika
• 1. Lengkara
Alus Singgih(ASI),
• 2.
Lengkara Alus Madia (AMA),
• 3. Lengkara Alus
Sor (ASO),
• 4.
Lengkara Alus Mider (AMI) ,
• 5. Lengkara Andap
lan
• 6. Lengkara Kasar.
1.
Lengkara Alus Singgih (ASI)
Inggih punika lengkara sane wirasannyane alus, sane keangge nyinggihan sang
singgih, yan diastun kruna-krunanne nenten makasami saking kruna alus singgih. Lengkara
Alus Singih kewangun antuk kruna-kruna: alus singgih, kruna alus mider, miwah
kruna mider.
Umpami:{ Ida} {kari} [ngecet] [tembok.]
{ASI} {AMI} [MIDER]
[MIDER.]
2.
Lengkara Alus Madia (AMA)
Inggih punika lengkara Bali alus sane maderbe wirasa makanten kirang alus
utawi kantun madia. Lengkara puniki makeh nganggen kruna-kruna alus madia saha
taler maweweh kruna alus mider, kruna mider miwah andap.
Umpami: [Pak-pak] [dados] [tiang] [uning],[antuk] [linggih] [jerone]?
[Andap] [Ami] [Ama] [Ami], [Ami]
[Ami] [Ama]?
3.
Lengkara Alus Sor (ASO)
Lengkara Alus Sor (ASO) inggih punika lengkara sane ngewetuwang wirasa alus
saha keanggen ngasorang raga utawi ngasorang anak tiosan sane patut kasorang
duaning linggihnyane sang sor. Lengkara puniki kewangun antuk kruna-kruna Alus
sor, Alus mider, Andap miwah kruna mider.
Umpami: [ipun] [kantun] [nembok] [ bale] [Bali].
[Aso] [Ami] [Mider] [andap] [Andap]
4.
Lengkara Alus Mider (AMI)
Lengkara Alus Mider (AMI) Inggih punika Lengkara alus sane keang mabaos
antuk sang mabaos masarengan sang kairing mabaos. Lengkara puniki akeh kewangun
antuk kruna alus mider maweweh kruna mider.
Umpami; [Ngiring] [sareng-sareng] [ngastiti] [majeng] [Sang Hyang Widhi
Wasa]
[Ami] [Ami] [Ami] [Asi] [Asi]
5.
Lengkara Andap
Lengkara Andap inggih punika lengkara basa Bali sane wirasane biasa nenten
kasar taler nenten alus. Lengkara puniki kewangun antuk kruna sane andap lan
kruna mider.
Umpami: {Ia} {mara} {majalan} {lakar}
{ngebah} {tiying} {tali}
{Andap}, {Andap},{Andap},{Andap},
{mider}, {mider}
6.
Lengkara Kasar
Lengkara kasar inggih punika lengkara sane wirasanne kaon. Kawangun antuk
kruna kasar lan maweweh kruna andap.
Umpami: Depang suba apang Bangka polonne
Andap, Andap, Andap,
kasar, kasar,