ᬑᬁ ᬲ᭄ᬯᬲ᭄ᬢ᭄ᬬᬲ᭄ᬢᬸ

MATERI LAN LATIHAN PIDARTA

 

TERIMAKASIH SUDAH MANGUNJUNGI BLOG JULDWIPAESCMART, JULDWIPAESCMART TEMPAT BERBAGI MATERI BAHASA BALI SERTA BERBAGAI INFORMASI FOREX , MODEL/STRATEGI PEMBELAJARAN, KARYA ILMIAH,TIPS, APLIKASI SERTA PENGALAMAN HIDUP PENULIS


PIDARTA BASA BALI





A.     Piteges  Pidarta

 

          Pidarta inggih punika sadaging pikayunan sané kawedar  madasar antuk tatujon  ring ajeng anak  makeh, mangda napi sané kabaosang utawi kawedar punika prasida karesepang, kaincepang tur prasida kalaksanayang ring kauripan maparajana.

Wénten makudang-kudang tatacara, sajeroning maktayang pidarta, makadi:

1.       Pidarta dadakan, puniki kalaksayang nénten nganggén téks, upami ring sajeroning wénten upacara pawiwahan. Sane lumbrah ngewedar pidarta ring sajeroning pawiwahan minekadi para pengelingsir utawi rerama sang alaki rabi, mangda mapaica piteket-piteket ring sang sané mawiwaha

2.       Ngwacén pidarta, mapidarta puniki nganggén téks, sané lumrah kabaktayang olih para pejabaté, minekadi Bapak Kepala sekolah, Bapak Camat, Bapak Bupati, Bapak Gubernur miwah sane liénan. Ring sajeroning pidartanyané pastika sampun ngeninin pulapalining pamargi nyaga lan satata jagra ring kawéntenan aab jagat.

3.       Wénten téks pidarta riris kaapalang, sajeroning mapidarta nénten nganggén téks sané kawacén, karauhang utawi kabaktayang lisan. Pidarta puniki biasané kawedar ring sajeroning lomba-lomba mapidarta.

4.       Pidarta sané kabaktayang nganggén ringkesan utawi skéma, puniki lumrah kabaktayang olih pangénter acara utawi ugrawakia.

 

B.      Wangun Pidarta

Ring sajeroning sasuratan wacana sinalih tunggil wacana pidarta, punika wenten mederbé wangun utawi karangka pateh sekadi pidato ring basa Indonesia. Ring sor puniki katlatarang wangun pidarta basa Balinné sané kapalih dados tigang palet:

 

I.                    Purwaka/Pamahbah.

Inggih punika kawit babaosan sane kawedar medaging:

a.       Pangastungkara utawi Pengastuti

b.       Panganyubagaia majeng ida Sang Hyang Widi

c.       Pasinahan angga pamidarta ( ritatkala pidarta, ngangganin sang madué karya).

II.                 Daging Pidarta

Daging pidarta punika madaging babaosan sane kawedar nganutin unteng karya manut tatujon bebaosan saha nenten lempas sareng tema.

 

III.              Pamuput

Pamuput inggih punika babaosan panguntat acara sane madaging minekadi:

a.       Pacutetan daging bebaosan.

b.       Panyuksma.

c.       Nunas pangampura.

d.       Parama santih.

 

C.     Tetikesan Mapidarta

 

        Sajeroning maktayang pidarta, mangda napi sané kawedar prasida kauratiang saha mangda prasida nudut kayun sang sané miarsayang patut taler ngutamayang agem, makadi ring sor puniki.

a.       Wicara inggih punika babaosan sang pamidarta, babaosan puniki mabahang basa sané prasida nudut kayun para pamiarsa.

b.       Wiraga inggih punika sahananing semita, agem  lan laras sang sané mapidarta.

c.       Wirama inggih punika tata suara (intonasi suara) sané anut ring punggelan lengkara (tanda baca) mangda kapireng lengut.

d.       Wirasa inggih punika rasa sane medal ring dasaring manah sang mapidarta ritatkala ngewedar pidarta mangdane   daging pirdata punika prasida nuek rasa  sang sané mirengang, nénten sakadi anak ngapalang.

e.       Wesata inggih punika tatacara nyobiahang pidarta antuk pikayun sané manut wiraga.

 

D.     Panureksan Mapidarta

Sajeroning ngemiletin lomba mapidarta, wénten lelima sané katuriksain ritatkala mapidarta, minekadi:

a.       Pengelolaan téma

Tema punika marupa batang sane jagi ngicénin murda ring sajeroning pidarta. Nika mawinan murdan pidarta miwah daging pidarta mangda nganutin tema sané kaicén antuk lembaga sané ngawéntenang lomba.

b.       Bahasa

Basa ring sajeroning piddarta mapaiketan ring bahasa sane katuréksain minekadi wicara/suara (vokal), pelafalan miwah anggah-ungguhing basa sane keangge.

c.       Penguasaan Materi

Ingih punika ring sajeroning lomba mapidarta sepatutnyane sang sane mapidarta sampun tatas indik unteng tatuek  daging pidartannyane lan napi sane kabaosang saking pengawit nyantos puput nenten wenten pikobet saha sampun manut ring teks.

 

 

d.       Amanat

Amanat punika marupa sadaging  tetuek  utawi tatujon nganutin téma sané sampun kajantenang.

e.       Penampilan

penampilan inggih punika wiraga utawi bahasa tubuh sang mapidarta manut napi sane kabaosang.

 

E.      Babaosan Sané Masaih Sareng Pidarta

Babaosan mabasa Bali alus sane wangunnyané masaih ring pidarta punika madue wasta niri-niri lan cecirén minekadi:

a.       Pidarta (Pidato)

Babaosan mabasa Bali alus ring acara pakraman utawi acara resmi mangda sang sane miarsayang sida ngeresepang daging babaosan lan praidha nglaksanayang napi tatujonnyane nénten ngeninin indik ajahan Agama.

Umpami-Pidartan kelian ring krama banjar (indik kasrian Banjar).

b.       Dharma Wecana

Inggih punika babaosan basa Bali alus ring acara pakraman sane ngewedar daging ajah-ajahan Agama.

Umpami-Babaosan Sri Empu Dukuh Sakti ring wantilan desa Peraupan  Peguyangan Kangin.

c.       Sembrama Wecana (Kata Sambutan)

Inggih punika babaosan basa Bali alus sane kawedar pinaka penyanggra sajeroning upakara utawi acara ring Desa Pakraman pakraman lan acara-acara Nasional

Umpami-Panyanggra sang madué karya ring para undangan, Panyangra Kepala dina Pendidikan Kota denpasar ring HARDIKNAS.

d.       Atur Piuning (laporan)

Inggih punika babaosan basa Bali alus sane nguningayang dudonan kawéntenan karya sane kalaksanayang.

Umpami: Atur piuning manggala karya pengrajeg karya Ngusaba desa.

 

       Salanturnyané patut taler kauningin munguing wentén makudang-kudang istilah sane wénten pakilitannyané ring wacana mabasa Bali, minekadi:

v  Dharma tula           : Pabligbagan umum (diskusi)

v  Widya tula             : Pabligbagan indik daging kaweruhan.

v  Dharma Suaka        : Babaosan ngaptiang kapiolasan.

v  Sima Krama           : Patemon madarmasuaka

v  Saur-pitakén           : Tanya-jawab.

v  Pamidarta               : Sang sane mapidarta.

v  Pamaos                  : Sang sane maosang kriapatra utawi makalah.

v  Ugrawakia             : Pangater, sang sane ngéterang acara (MC, pembawa acara).

 

 

II.       UJI PANGRESEP

 

A.     WACANA PIDARTA

 

Ring sor puniki pinaka imba pidarta, idayang uratiang lan selehin wangun saha basannyané!

 

TEMA “MELALUI MINAT BACA KITA TUMBUHKAN KECINTAAN TERHADAP

BUDAYA LOKAL”

 


"Om Swastiastu"

Mapidaweg titiang  majeng:

Bapak Kepala badan Perpustakaan, Arsip dan dokumentasi Kota Denpasar sané kusumayang titiang,

Para panuriksa sané singgihang titiang,

Ida dane para semeton pemilet  pidarta basa Bali  sane tresna sihin titiang

 

Angayubagia aturuningang titiang majeng ring Ida Sang Hyang Widhi Wasa, duaning malarapan sih asung kerta wara nugrahan Ida Sang Hyang Widhi, mawinan titiang pingkalih ida-dané sida mangguh karahajengan, sida masadu ajeng rahinané mangkin. Gargita dahat manah titiang riantuk kaicénin galah matur amatra, nganinin indik murdan pidartan titiang “PERPUSTAKAAN GENAH MUPUPUK PUSTAKA LAN BUDAYA BALI MANGDA TAN LAPUK”.

Mogi asung kerta nugraha Ida Sang Hyang Widhi, prasidha nemu margi sané antar majeng ring sikian titiangé  kaping kalih ida dané sinamian, mersidayang ngamangguhang karahayuan ring sajeroning utsaha. Ida dané sareng sami, sayuwakti sekadi mangkin, rumasa sami sampun  uning ring kawéntenan kauripané pamekas iriki ring Bali sayan sukerta, sangkaning pidabdab tur utsaha manggala pamerintah, manggala adat lan idadané para guru sareng sami. Inggian punika sampun kasidan mapikolih. Mungguing bhoga, upabhoga, lan paribhoga sami sampun sapatuta. Sarana makadi margi, listrik genah malajah marupa sekolah, gedung kesenian, pasar, balé banjar, miwah pawéntenan pacentokan utawi lomba-lomba seni Budaya Bali tur sané lienan sampun wénten kadi babuatané. Inggian alit-alité mangkin ring sekolah sampun taler kaicenin ekstra tembang utawi makidung, magamel miwah seni tari. Punika sami silih sinunggil sangkaning kalascaryan para manggala pemerintah utawi adat lan ida dané para guru sané sampun sampun ngutsahayang ngelimbakang ngawerdiang seni Budaya Bali.

 

Siosan punika, patut kauratiang mangkin, napiké pustaka utawi buku-buku sane mapeiketan indik budaya Baline yening kagenahang  ring perpustakaan wenten pikenohnyané ring sejeroning ngewerdiang budaya Baline? Indayang kayunin?

Yéning solohang titiang, makasami anaké sané naenin ngranjing ring pendidikan formal sampun ngawikanin indik napi perpustakaan punika. Perpustakaan mawit saking kruna pustaka sané mateges buku–buku miwah saluir bacaan tiosan. Anaké utawi lembaga, sané akéh madué buku, raris buku wacenan punika kagenahang ring ruangan sané gumanti khusus pinaka genah nguacén, genah punika kabaos perpustakaan. Duaning asapunika medal raris parinama minakadi perpustakaan pribadi, perpustakaan sekolah, perpustakaan umum, perpustakaan perguruan tinggi, perpustakaan daerah, miwah perpustakaan nasional utawi internasional.

 

Inggih Ida-dané sareng sami sané kusumayang titiang,

Ring sajeroning midabdabin panincapan kualitas sumber daya manusia, taler nincapang pangweruhan para siswané, nénten pisan dados kakirangan bahan wacénan. Nguacen punika maka sarana utama sané mawinan para siswané pacang sayan–sayan uning. Sering piragin titiang anaké maosang, perpustakaan risaksat gudang ilmu pengetahuan. Perpustakaan taler kabaos jantungnyané lembaga pendidikan. Yéning lembaga pendidikan nénten madué perpustakaan, tan pendah kadi ajeng–ajengan tanpa tasik, waluya telaga tanpa ulam. Punika mawinan perpustakaan patut titénin, duaning mabuat pisan pinaka unit pelayanan teknis ring widang pendidikan. Yadiastun kauningin perpustakaan punika penting, akéh kocap pejabaté sané kirang urati ring perpustakaan. Yening maosang dana pengembangan perpustakaan, katos utawi sreet pisan kocap jinahe sida kamedalang. Akéh perpustakaan sané nénten kalinguang, komputer taler nénten madué. Samaliha, sering perpustakaan punika kaanggén pinaka pelengkap kadi angganing gudang rongsokan buku-buku bubukan. Yen wenten pegawé sané ngalaleng miwah nénten becik, entunganga sampun ka perpustakaan. Punika cihnané perpustakaan kantun kirang polih uratian.

Inggih Ida dané sami sané tresna sihin titiang

Yéning uratiang kahuripan parajanané ring Bali, pamekas sané maagama Hindu saking dumun sampun lingu pisan ring napi sané kabaos pustaka. Wénten Piodalan Sang Hyang aji Saraswati maka buatan bhakti ring Sang ngawisesayang ilmu pengetahuan. Satunggil Saniscara Umanis Watugunung buku–bukuné punika kaupakarain, kabantenin mangda sang nruénang sida kasaraswatiang. Pidabdabe puniki manut ring kecap sastrané munguing "Buku pinaka sumber pengatahuan utawi gudang ilmu". Napi ké patut bukuné pinaka maka gudang ilmu? Indayang kayun-kayunin. Sapunapi tata carane mangda iraga wikan? Elingang! "Ngwacén punika kuncinnyané". Patut ngwacén buku-buku sané mapikenoh antuk kaweruhan. Yadiastun akéh madué buku, madué gudang ilmu, yening nénten seneng ngwacén, janten kaweruhan/ilmuné punika nénten pacang kamolihang.

Mantuk ring punika wénten malih slogan sané luihing utama " Tiada hari tanpa membaca, Tiada hari tanpa belajar, Long life education, belajar sepanjang kehidupan". Tegasnyane, yening Ida dane meled dados anak wikan meled mangda sukses ring widang pendidikan, ngiring siagayang kayune sekadi baos slokane "Taki–takining sewaka guna widya". Siagayang ragane nincapang kaonengan ngewacen lan lunga ka perpustakaan!

Inggih para semeton sinamian,

Inggih ida-dane sinamian sane mangkin cutetang titiang daging pidarta titiang puniki. Midabdabin suang-suang perpustakaan sané sampun wénten mangda kadasarin antuk pikayunan sumeken gumanti perpustakaan punika sida pinaka genah malila cita genah mesandekan, saha genah ngamaosang indik kweruhan, taler maka genah lomba-lomba , mangda para yowanané sayan seneng rauh ka perpustakaan. Pamuput nyané minat baca, kaonengan ngwacén para yowanané sayan lami sayan nincap, gumanti tetujon nincapang widang pendidikan taler sida kapangguh. Yan iraga nénten lingu sinah sekancan kawéntenan perpustakaan utawi sekancan pustaka kaweruhan pacang lapuk kadi séséh bubukan.

Para Manggla Badan Perpustakan, Arsip Dan Dokumenatsi Denpasar, para panuriksa miwah para semeton sami sane kusumayang titiang

Sadurung titiang puputang pidarta puniki, idayang piragiang lan kayunin tembang puniki:

 NGIRING SARENG-SARENG

JAGA LAN LESTARIANG

NGIRING SARENG-SARENG

NGRAJEGANG SENI LAN BUDAYA BALI

            Inggih,asapunika titiang prasida maatur-atur ring galahé sané becik puniki. Matur suksma majeng ring uratian idadané, menawi wénten basa basitha nénten  manut anggah-ungguhing basa Bali lan tan kearsa ring manah soang-soang, lugrahang titiang nunas geng rena pangampura. Inggih puputang titiang antuk parama santih.


"Om Shantih Shantih Shantih Om"

 

                                                                                                    Olih

                                                                                                    Juldwipaescmart

 

1.       INDAYANG SAURIN PITAKEN RING SOR!

 

2.       Manut pidarta ring ajeng, napi ke sane dados unteng bebaosan ring pidarta punika, indayang telatarang!

Pasaur: ................................................................................................................................................................................................................................................................................................

3.       Sapunapi paiketan pusataka sareng perpustakaan punika yening selehin ring daging pidarta punika?

Pasaur: ................................................................................................................................................................................................................................................................................................

4.       Napike pikenoh ngawentenang piodaln Sang Hyang Aji Saraswati?Indayang telatarang!

Pasaur: ................................................................................................................................................................................................................................................................................................


 

5.       Sapunapi pidabdab pemerintahe sajeroning ngelimbakang tur  ngawerdiang seni Budaya Bali?

Pasaur: ................................................................................................................................................................................................................................................................................................

6.       Manut pidarta ring ajeng wenten slogan sané luihing utama " Tiada hari tanpa membaca, Tiada hari tanpa belajar, Long life education, belajar sepanjang kehidupan". Inadayang telatarang napi teges slogan punika?

Pasaur: ................................................................................................................................................................................................................................................................................................

7.       Indik napi sane kaunggahang ring purwakaning pidarta punika? Indayang telatarang!

Pasaur: ................................................................................................................................................................................................................................................................................................

8.       Indayang surat tetuek pidarta ring ajeng punika!

Pasaur: ................................................................................................................................................................................................................................................................................................

9.       Indayang suratang pamuput sane kaunggahang ring pidarta punika!

Pasaur: ................................................................................................................................................................................................................................................................................................

10.   Sapunapi penadosne yening perpustakaan punika padem?

Pasaur: ................................................................................................................................................................................................................................................................................................

11.   Punapi tata caranne mangdane perpustakaan punika nenten padem? Indayang telatarang!

Pasaur: ................................................................................................................................................................................................................................................................................................

 


Pangresep Indik Sembrama wacana

TERIMAKASIH SUDAH MANGUNJUNGI BLOG JULDWIPAESCMART, JULDWIPAESCMART TEMPAT BERBAGI MATERI BAHASA BALI SERTA BERBAGAI INFORMASI FOREX , MODEL/STRATEGI PEMBELAJARAN, KARYA ILMIAH,TIPS, APLIKASI SERTA PENGALAMAN HIDUP PENULIS

MATERI SEMBRAMA WACANA



Sakadi panglimbak pangajahan Basa Bali ring aab jagaté mangkin rumasa ngancan ngamecikang. Basa Bali sampun ngancan makéh sané ngawigunayang, nénten ring wewidangan  informal kématen. Silih tunggil kawagedan sané kaplajahin ring widang pendidikan formal wantah  kawagedan mabasa Bali, inggih punika sembrama wacana. Sembrama wacana punika wantah  babaosan sané kawedar pinaka panyanggra sajeroning wénten acara. Sembrama wacana ketah  kabaos sambutan ring basa Indonesia. Ritatkala ngawéntenin acara majanten panyanggra sané  utama inggih punika antuk babaosan sané kabaos Sembrama Wacana, antuk punika dahat mabuat para sisyané uning indik tata cara ngaturang Sembrama Wacana.

 

 Malarapan tatacara ngwedar, sembrama wacana kabinayang dados tetiga :

1.      Sembrama wecana tutur (lisan) mateges nyembrama tamiu antuk bebaosan lisan, nenten ngwacen naskah.

Upami :    - nyanggra tamiu undangan resepsi

-mapaica piteket ring sang mawiwaha

2. sembrama wecana sasuratan (membaca teks) mateges ngwedar daging pikayunan pinaka panyanggra tamiu malarapan ngwacen naskah.
Upami :- baos Bupati duk acara ngenteg linggih ring pura puseh
             - baos Kadis Dikbud ring pamungkahan sarasehan mabasa bali

3. sembrama wecana ardatur ( memakai skema ) mateges ngwedar baos panyanggra malarapan ngwacen bantang-bantang bebaosan pinaka skema
Upami :     - baos kelian truna nuntun parum indik bazzar

-baos jero bendesa ring paruman desa adat

Struktur  Sembrama Wecana

1.      Pamahbah/Purwaka:-

a)      pangastawa/pangastuti (ketah nganggen panganjali umat ),

b)      matur pangayubagia,panyuksma,swasti prapta ring sang sane rauh,

c)      nyinahang angga sang mabaos ( perkenalan diri).

2.      Daging Sembrama Wecana:

Upami : indik resepsi pawiwahan,wantiwarsa,ngenteg linggih msl…

3.      Pamuput Sembrama Wecana :

a)      nyutetang daging baos

b)      nunas agung pangampura,

c)      salam pamuput ( parama santih ).

 

Contoh Sembrama Wecana :

SAMBRAMA WECANA SANG YADNYAMANA

Sembrama Wecana ring Pawiwahan



Om Swastyastu,

 

o   Ida Pedanda Gdé Nyoman Jelantik Dwaja sang maraga suci sané dahat suciang titiang.

o   Bapak Camat Drs. I Wayan Ardika, M.Si., sané wangiang titiang.

o   Bapak Prebekel Désa Tista  sane kusumayang titiang.

o   Kliang Banjar Tista Gedel ,sine singgihang titiang.

o   Ida Dané para sameton uleman lanang istri duuran alitan sané tresna asihin titiang.

 

Maka purwaning atur, lugrayang titiang ( nama) pinaka sang madrebé karya yadnya ngaturang angayubagia pisan majeng ring Ida Sang Hyang Widhi Wasa, santukan sampun majanten sangkaning asung kertha wara nugrahan Ida, ring kawentenanne sakadi mangkin Ida Dané sareng sami prasida mapupul iriki aturin titiang ngupasaksi miwah ngastitiang upacara pawiwahan sang sané pacang alaki-rabi, mogi-mogi sang kalih prasida lanus kapungkur wekas, rahayu sidaning don sakadi pangaptiné.

 

Ida Dané miwah sameton sareng sami sané wangiang titiang.

 

Maka atur panyembraman titiang, pinih riin titiang ngaturang dahat suksmaning manah antuk sapangrauh Ida Dané sameton sareng sami, duaning sampun prasida nagingin mungguing atur pinunas titiang malarapan antuk séwala patra sané sampun katur ring Ida Dane sameton sareng sami. Tiosan ring punika, titiang nénten lali taler nglungsur agung rena pangampura antuk kawéntenan titiang sapuniki, sampun majanten genah payadnyan titiang kosekan sapunika taler banget titiang tuna miwah kirang ring sajeroning nyanggra Ida Dané sameton sareng sami, punapi malih antuk genah titiang puniki nénten nganutin tata linggih sané becik, tiosan ring punika ri tatkala titiang mapangiring taler wénten atur titiang kalintang kaon nénten prasida nganutin basa basita sané becik miwah patut.

 

Ring  subha déwasa sané mangkin, patut atur uningayang titiang mangda para undangan pawikan, mungguing sang sané jagi mawiwaha mangkin, ipun sané kapurusa mawasta I Made Kembar, ipun sané mangkin makarya pinaka guru honorér ring SMK N 2 Denpasar, alaki rabi ring ipun sané predana mawasta Ni Komang Putri ipun pinaka pagawai swasta.

 

Mungguing pamargi yadnya sané sampun kamargiang pinaka bebacakan manut Grhasta Asrama inggih punika kapertama, sampun ngamargiang dharma suaka ring kulawarga wadoné, raris pitung rahina sané lintang sampun taler ngmargiang papadikan, wusan punika kamargiang upacara makalan-kalan, raris ring rahinané sané mangkin, rahina Soma Umanis wuku Sungsang, pinanggal kaping pitu, tanggal 18 wulan Maret warsa 2022 pacang kalaksanayang upacara widhiwidana, makacihna ngadegang Sang Hyang Semara Ratih mangda sang kalih prasida kadirgayusan ngwangun pumahan, mawinan prasida ngembasang pratisentana, putra-putri sané sadu gunawan. Pamargi sané pamuput raris majauman, masuksma ngiket pakulawargan sang kalih maduluran antuk makta tipat bantal ring kulawarga predana. Wusan punika puput sampun sapulah-palih ri sajeroning upacara manusa yadnya titiang manut sekala miwah niskala inggian sampun ngamargiang Tri Upaksaksi, minakadi Déwa Saksi, Butha Saksi, miwah Manusa Saksi.

 

Ida Dané miwah sameton sareng sami sané wangiang titiang.

 

Kasapunika indik Upacara Manusa Yadnya sané kamargiang, mogi-mogi sapangrauh Ida Dané sameton sareng sami, ri tatkala nyaksiang maduluran ngrastitiang sané becik, prasida raris ipun sang kalih manggihin karahayuan.

 

Sadurung titiang muputin atur, Ida Dane sareng sami aturin titiang mangda  masandekan riin duaning  jagi katuran anyita bhoga samatra. Inggih wantah sakadi asapunika mungguing atur panyembraman titiang, manawi ta wénten kirang langkung antuk titiang matur, titiang nunas pangampura. Makawesananing atur puputin titiang antuk parama santih.

 

Om Santih, Santih, Santih, Om.

 

                                                                                                     

 

A.    INDAYANG SAURIN PITAKEN RING SOR!

 

1.      Manut sambrama wacana  ring ajeng, napi ke sane dados unteng bebaosan ring sambrama wacana   punika, indayang telatarang!

Pasaur: ................................................................................................................................................................................................................................................................................................

2.      Sapunapi paiketan para uleman sareng sang madue karya punika yening selehin ring daging sambrama wacana  punika?

Pasaur: ................................................................................................................................................................................................................................................................................................

3.      Napike pikenoh ngawentenang upacara pawiwahan?Indayang telatarang!

Pasaur: ................................................................................................................................................................................................................................................................................................

4.      Sapa sira pesengan sang alaki rabi saking purusa punika?

Pasaur: ................................................................................................................................................................................................................................................................................................

5.      Manut sambrama wacana   ring ajeng ring dijake genah kalaksanayang upacara pawiwahan punika?

Pasaur: ................................................................................................................................................................................................................................................................................................

B.     INDAYANG MAKARYA  TEKS SAMBRAMA WACANA  WANTI WARSA SEKA TRUNA !