CONTOH PRANGKAT PEERTEACHING PPG DALJAB ANGKATAN II 2021
OM SWASTIASTU
Perkenankan nama asli saya I Made Juliadi supadi, lahir di Desa Tista Kecamatan Abang Kabupaten Karangasem. Sekarang ini saya bertempat tinggal di Denpsar sebari sambil berbagi pengalaman.
PIDARTA NGELESTARIANG BASA BALI
Om Swastyastu
Ida adané sareng sami
sané wangiang titiang, Ring galahé sané becik kadi mangkin puniki, pinih ajeng tan lali titiang ngaturang
rasa angayu bagia mantuka ring Ida Hyang Parama Kawi, riantukan sangkaning asung kerta wara nugrahan Ida, titiang, asapunika taler Ida dané sareng sami
sida kasidan mapupul
iriki, ngamiletin saparidabdab utsawa pidarta basa Bali, sané kalaksanayang antuk Kantor Perpustakaan Daerah
Provinsi Bali rahinané mangkin. Dumadak pamargi asapuniki sida
maka sarana ngalimbakang adat miwah budaya
Bali wekasan, wastu sida jagat Baliné ajeg.
Ida dané sareng sami,
patut pisan kapastikayang, mungguing pamargi utsawa pidarta basa Bali rahinané mangkin puniki, madaging
makudang-kudang pabuat sané dahat mautama pisan, pamekas ring para yowana Baliné kapungkur wekas. Pawangunan
pawongan sakadi mangkiné kabaos
Sumber Daya
Manusia (SDM) banget pisan kautamayang ri sajroning nyanggra pawangunan jagat
Baliné, sané ngulatiang paras-paros saha salung-lung sabayantaka matiti krama.
Malarapan antuk semangat reformasi iraga para yowana sareng sami, sampun
ngamargiang silih tunggil tata titi sané kabuatang, maka swadharma sané marupa kapatutan urip maka krama Bali.
Punika mahawinan ida dané
sareng sami, pamargi utsawa pidarta puniki, siosan ring maka bantang numbuhang wirasa ring para yowanané, utamin nyane pisan ring para sisya sami, taler marupa titi pangancan ring para yowana
Baliné rikala nabdabang pawangunané kapungkur wekas.
Antuk punika, mungguing bantang pidarta sané sampun kajantenang nganinin
indik “Melalui budaya baca kita tumbuhkan kecintaan
terhadap budaya lokal”.
Malarapan antuk bantang
punika, pidarta sané jaga atur uningayang titiang
mamurda NGELESTARIANG BASA BALI.
Ida dané, maosang indik perpustakaan ring galahé
puniki, boya ja marupa bebaosan sané anyar. Napi mahawinan asapunika? Riantukan iraga para sisya, ngeninin
indik perpustakaan punika,
yan inargamayang tan bina
kadi sampun masikian ring kauripan iraga, duaning ring sekolah-sekolah sami sampun maduwé perpustakaan.
Sakéwanten kawéntenannyané patut polih panampén becik saking iraga sareng sami. Duaning asapunika, ngiring uningin
dumun napi sujatiné perpustakaan punika?
tur napi suksman ipun rikala ngawerdiang utawi numbuhang kecintaan terhadap budaya lokal, pamekas nyané pisan ring kawéntenan
basa Baliné?
Ida dané sareng
sami, Utsawa pidarta puniki yukti-yukti banget mapituas. Iraga sareng sami sampun uning, widya sastra sané kaucap ilmu pengetahuan miwah
teknologi, marupa
sanjata kalintang utama, sané sida ngaonang awidya punika, sané dados
prekantin sang madéwék tiwas.
Sakéwanten iraga sami durung sengeh, punika sami kasinahané majanten wit
sangkaning perpustakaan. Napi mahawinan asapunika ida dané sami? riantukan perpustakaan punika, marupa genah nyimpen buku-buku, surat kabar,
foto-foto, miwah dokumen-dokumen tiosan sané marupa wiwitan kaweruhané
sujati.
Pewangunan Sumber Daya Manusia ring aab globalisasi, majanten
kagenahang pinih ajeng
pisan, yan tan asapunika sinah iraga pacang katetah antuk panglimbak
jagat, uripé tan mapuara rahayu
sangkaning tambeté mapunya. Wangsa luih guna marupa wangsa sané sida
ngalintangin tetenger jagat.
Silih tunggil sané sida nuntun,
tan sios wantah
kaweruhané punika, bilih-bilih ring kawéntenan yowanané sami. Riantukan ring para yowana
kasinanggeh maka genah petitis pawangunan jagaté,
sida tan sida becik kaoné
punika, majenten sangkaning yowana
pamekas.
Nabdabang
para yowana mangda sida becik, patut
kadagingin antuk kaweruhan. Ring panegara sané sampun maju, pawangunan generasi
mudané kautamayang pisan antuk ngulati kaweruhan, napi malih kaweruhan punika tan sios maka bobotan jatma urip
sané marupa patitis ngulati santa jagadhita. Ida
dané sareng sami, Masa muda adalah masa belajar,
asapunika ketah mangkiné,
puniki masuksma iraga
sareng sami para sisya, mangda gilik saguluk nelebang kaweruhan. Mapan urip masarira
manusa, tan bina luir petapan
ambengan, ring sajroning
alit, wimuda kadi mangkin, kabaos mengpeng tajep, mangan ngidepang
sahananing widya sastra.
Pamekas mangda sida nemu gelang manut bacakan
brahmacari asramané, sané sida kaanggén ngempu uripé kapungkur wekas.
Indiké puniki ageng pisan pikenoh
nyané ri kala nyanggra pawangunan jagaté
sané kaulati, pamekas rikala ngelestariang basa Bali druwéné.
Napi mawinan
iraga sareng sami patut ngelestariang basa Bali? Riantukan
basa Bali punika marupa srana ri kala
mabebaosan ring pantaraning krama Bali, sané kabaos basa Ibu. Sios ring punika,
basa Bali merupa sinalih tunggil
maka pawilangan budaya Bali, sané dados srana ri kalaning
ngawerdiang pamargi
adat miwah agama Hinduné ring Bali. Basa Bali puniki taler marupa tetamian para panglingsiré saking nguni. Duaning
malarapan antuk kayun
mabasa Bali, napi malih sida manut sor-singgih basan ipun, punika dahat mautama pisan,
waluya pratingkah nyihnayang bhoga
jagat Baliné, kamanggala antuk para guru sami miwah sang angawa rat maka Guru Wisésa.
Punika sané patut
ngajegang, maserana antuk kayun
lascarya tan paleteh.
4.
Indik pamarginé ngelestariang basa Bali, tan mari mawiwéka antuk
kapatutan. Asing-asing sané ngawetuang paras-paros, sagilik-saguluk salunglung sabayantaka, manut swadharmaning dados sisya, patut utamayang mangda tan
kaicalan cihna kadi anak Bali, kadi mangkiné
kabaos jati diri kebalian orang Bali.
Ida dané sareng
sami sané kusumayang titiang, Wantah asapunika mungguing atur pidartan titiang, mogi-mogi wénten pikenoh ipun.
Tios ring punika, titiang tan lali ngalungsur agung rena pangampura, manawi wénten maka kirang-kirang ipun. Maka
wesananing atur puputang titiang antuk parama santi.
Om Santih Santih
Santih Om
OM SWASTIASTU
Perkenankan nama asli saya I Made Juliadi supadi, lahir di Desa Tista Kecamatan Abang Kabupaten Karangasem. Sekarang ini saya bertempat tinggal di Denpsar sebari sambil berbagi pengalaman.
SOROH LAN FUNGSI AKSARA
OM SWASTIASTU
Perkenankan nama asli saya I Made Juliadi supadi, lahir di Desa Tista Kecamatan Abang Kabupaten Karangasem. Sekarang ini saya bertempat tinggal di Denpsar sebari sambil berbagi pengalaman.
RPP BERBASIS MASALAH (PROBLEM BASED LEARNING)
RENCANA PELAKSANAAN PEMBELAJARAN
(RPP 1)
Satuan Pendidikan :
SMK
Mata Pelajaran :
Bahasa Bali
Kelas/Semester : X/1
Kompetensi Keahlian :
Semua Jurusan
Materi Pokok :
Anggah-Ungguhing Basa
Alokasi waktu : 2 x 45 menit
Tahun Pelajaran :
2020/2021
Pertemuan ke- : 1
A. Kompetensi Dasar (KD) dan Indikator
KOMPETENSI DASAR
3.3 Menganalisis teks wacana pengetahuan dari berbagai media
beraksara Bali dan beraksara latin,
penggunaan anggah ungguhing bahasa Bali dalam komonikasi secara lisan
atau tulis
4.3 Mengabstraksi wacana
berhuruf Latin dan aksara Bali dengan
anggah ungguhing basa Bali yang benar
INDIKATOR
3.3.1
Menguraikan penggunaan anggah-ungguhing basa pd teks
wacana.
3.3.2
Melengkapi kalimat berdasarkan penggunaan anggah-ungguhing Basa Bali.
4.3.1 Membuat
wacana bebas sesuai anggah-ungguhing basa.
B.
Tujuan Pembelajaran
Melalui
model pemblajaran problem based learning siswa dapat menguraikan penggunaan
anggah-ungguhing basa pada teks wacana berhuruf latin, melengkapi kalimat
berdasarkan penggunaan anggah-ungguhing basa Bali , kemudian membuat wacana
bebas sesuai Anggah-ungguhing Basa Bali secara disiplin, mandiri,
literasi, kolaborasi, komunikasi, bertanggung jawab, berpikir kritis, dan rasa ingin tahu.
C. Pendekatan/
Model/ Metode Pembelajaran
Pendekatan : Pendekatan Saintifik ( Scientific
)
Model pembelajaran : (Problem Based Learning
Metode : Diskusi kelompok, tanya jawab dan pemberian tugas
D. Materi Pembelajaran
Dimensi Pengetahuan Materi
Fakta Wacana
Konsep Manguraikan penunaan
anggah-ungguhing basa pada teks wacana berhuruf latin, melengkapi kalimat
berdasarkan penggunaan anggah-ungguhing.
Prosedur Membuat
wacana bebas sesuai anggah-ungguhing basa
E. Media/ Alat
dan bahan:
i.
Media/
alat : WA, bloger, Vedeo yutube, Google meet.
ii.
Bahan : LKPD
F. Sumber
belajar :
a. https://juldwipaescmart.blogspot.com/p/wiwilan-anggah-ungguhing-basa.html
b. https://www.slideshare.net/JuldwipaEscmart/bahasa-bali-kelasa-x
c. https://juldwipaescmart.blogspot.com/p/wacana-angggah-ungguhing-basa.html
d.
https://youtu.be/CP2UWVKl1tQ
G.
Kegiatan Pembelajaran
Langkah-langkah
Pembelajaran
Dengan model
pembelajaran Problem Based Learning
Pendahuluan: ALOKASI WAKTU (10 MENIT)
·
Peserta didik
merespon salam tanda mensyukuri anugerah
Tuhan dan saling mendoakan.
·
Peserta didik
merespon pertanyaan guru tentang kehadirannya.
·
Peserta didik
merespon petanyaan guru yang mengarah pada materi pembelajaran (tanya jawab):
Napike
alit-alite naenin mirengang anggah-ungguhing
Basa?
·
Peserta didik
memperhatikan dengan seksama informasi
yang disampaikan oleh guru tentang materi,
tujuan, dan langkah pembelajaran serta
metode yang akan dilaksanakan dalam pembelajaran
·
Peserta didik
memperhatikan dengan seksama teknik
penilaian yang akan digunakan dan kemampuan literasi untuk penguatan pendidikan
karakter
KEGIATAN
INTI (55 MENIT)
KEFase
I Orientasi siswa pada
masalah
-
Peserta didik mengamati wacana berhuruf latin, melengkapi kalimat
berdasarkan anggah-ungguhing.
Fase II Mengorganisasi siswa
dalam belajar
-
Guru bertanya pada siswa tentang hal-hal yang
belum dipahami mengenai pamahaman dalam
menguraikan penggunaan
anggah-ungguhing basa pada teks wacana berhuruf latin, melengkapi kalimat
berdasarkan penggunaan anggah-ungguhing basa Bali , kemudian membuat wacana
bebas sesuai Anggah-ungguhing Basa
-
Peserta didik dengan kelompoknya
berdiskusi membagi tugas untuk mencari
data/bahan untuk menyelesaikan masalah dalam menguraikan penggunaan
anggah-ungguhing basa pada teks wacana berhuruf latin, melengkapi kalimat
berdasarkan penggunaan anggah-ungguhing basa Bali , kemudian membuat wacana
bebas sesuai Anggah-ungguhing Basa.
Fase III Membimbing penyelidikan siswa secara mandiri
atau kelompok
-
Guru melakukan
pengamatan dan memberikan bimbingan apabila ada peserta
didik yang mengalami masalah atau kasulitan dalam menguraikan penggunaan
anggah-ungguhing basa pada teks wacana berhuruf latin, melengkapi kalimat
berdasarkan penggunaan anggah-ungguhing basa Bali , kemudian membuat wacana
bebas sesuai Anggah-ungguhing Basa.
-
Peserta didik berdiskusi mangumpulkan informasi malalui berbagai
sumber pemblajaran untuk memecahkan permasalahan dalam menguraikan penggunaan
anggah-ungguhing basa pada teks wacana berhuruf latin, melengkapi kalimat
berdasarkan penggunaan anggah-ungguhing basa Bali , kemudian membuat wacana
bebas sesuai Anggah-ungguhing Basa.
Fase IV Mengembangkan dan
menyajikan hasil karya
Peserta didik
bersama klompok berdiskusi dan
mengolah data hasil pengamatan dalam menguraikan penggunaan anggah-ungguhing basa pada teks
wacana berhuruf latin, melengkapi kalimat berdasarkan penggunaan
anggah-ungguhing basa Bali , kemudian membuat wacana bebas sesuai Anggah-ungguhing Basa
·
Perwakilan kelompok mempresen-tasikan (mengkomunikasikan) hasil diskusi.
Fase V Menganalisis dan mengevaluasi proses pemecahan
masalah.
·
Peserta
didik bersama -sama menyimpulkan hasil pembahasan dan guru memberikan penguatan.
Mengontruksi
Terbimbing
·
Peserta didik
dibimbing guru dalam kelompok bekerja sama dengan kreatif meng-identifikasi anggah-ungguhing Basa.
·
Peserta didik memberi komentar kelompok lain.
·
Peserta didik
dibimbing guru dengan kreatif menunjukkan korelasi tentang anggah-ungguhing
basa Bali
Mengontruksi Mandiri
·
Peserta didik manyimpulkan penggunaan
anggah-ungguhing basa
PANUTUP 25 MENIT
·
Peserta didik membuat
rangkuman/ simpulan atau refleksi pembelajaran
·
Peserta didik merespon umpan
balik
·
Peserta didik menerima tugas
yang diberikan oleh guru (mempelajari
persiapan pembelajaran selanjutnya).
·
Peserta didik menerima rencana
kegiatan pembelajaran untuk pertemuan berikutnya
·
Peserta didik membalas salam mengakhiri
pembelajaran
H. Penilaian
A. Penilaian
1. Penilaian Sikap
a.
Teknik
Penilaian : Observasi/pengamatan
b.
Bentuk
Penilaian : lembar pengamatan
c.
Instrumen
Penilaian : jurnal terlampir
2. Penilaian
Pengetahuan
a. Jenis/ teknik tes :
Tes Tertulis
b. Bentuk :
uraian
c. Instrumen Penilaian :
(terlampir)
3. Penilaian
Keterampilan
a. Teknik Penilaian :
unjuk kerja, porto folio
b. Instrumen
Penilaian : terlampir
A. Remedial
a. Pembelajaran remedial dilakukan bagi Peserta didik yang capaian KD
nya belum tuntas
b. Tahapan pembelajaran remedial dilaksanakan melalui remidial teaching (klasikal), atau tutor sebaya,
atau tugas dan diakhiri dengan tes/non
tes.
c. Tes remedial, dilakukan sebanyak 3 kali dan apabila setelah 3 kali
tes
remedial belum mencapai ketuntasan, maka remedial dilakukan dalam bentuk tugas
tanpa tes tertulis kembali.
B. Pengayaan
Bagi Peserta didik yang sudah mencapai
nilai ketuntasan diberikan pembelajaran pengayaan sebagai berikut:
a. Siswa yang mencapai nilai
diberikan materi masih
dalam cakupan KD dengan pendalaman sebagai pengetahuan tambahan
b. Siswa yang mencapai nilai
diberikan materi
melebihi cakupan KD dengan pendalaman sebagai pengetahuan tambahan
Denpasar,
20 Juni 2021
Mengetahui Kepala Sekolah Guru
Mata Pelajaran
Bahasa Bali
Drs. I Dewa Bagus Ketut Wartawan I Made Juliadi Supadi.S.Pd
NIP.196406161988031015 NIP. -
OM SWASTIASTU
Perkenankan nama asli saya I Made Juliadi supadi, lahir di Desa Tista Kecamatan Abang Kabupaten Karangasem. Sekarang ini saya bertempat tinggal di Denpsar sebari sambil berbagi pengalaman.

